100 năm ngày sinh Hàn Mạc Tử,
bài 2:
BỘ SƯU TẬP CÓ MỘT VƯỜN THƠ
ĐẠOVÀ NHỮNG TRIỂN VỌNG
(CHIA SẺ CỦA LINH MỤC TRĂNG THẬP TỰ
TRONG BUỔI GIAO LƯU CÁC TÁC GIẢ, CHIỀU 21-9-2012)
Buổi gặp gỡ chiều nay là để mở rộng vòng
quen biết giữa những tác giả trong bộ sưu tập CÓ MỘT VƯỜN THƠ ĐẠO, cùng nhau
chia sẻ cảm nghĩ và kinh nghiệm, cùng nhau nối kết tình thân, nhất là để cùng
nhau cảm tạ Thiên Chúa về những ơn chúng ta nhận được khi thực hiện bộ sách này,
đồng thời cũng tiến tới những cái nhìn cho tương lai.
- Ơn thứ nhất, là đã hình thành được một
cái khung để sưu tầm văn thơ Công giáo và tiếp tục xây dựng việc nghiên cứu về
lịch sử văn học Công giáo mà cụ Võ Long Tê đã khởi đầu. 140 tác giả tiếp sau Hàn
Mạc Tử được xếp theo thứ tự năm sinh, và rồi các tác giả về sau trong bộ sưu tập
dự kiến Vườn Thơ Đạo Nở Hoa cũng sẽ được xếp như thế.
- Ơn thứ hai, là đã thấy được một hướng
tìm tòi về tâm linh cho việc phát triển văn chương Công giáo. Quyển 1 của bộ sưu
tập, Thi sĩ của Thánh giá, đã giúp khám phá ra chân dung Kitô hữu của Hàn Mạc
Tử. Nhà thơ tiền phong trẻ tuổi này đã để lại một kinh nghiệm, một lộ trình và
một thành đạt trên đường tâm linh. Nơi các tác giả sau Hàn Mạc Tử, qua các bài
chia sẻ đăng trong bộ sưu tập, một số vị cũng đã đóng góp thêm những kinh nghiệm
đáng quý.
- Ơn thứ ba, là đã thấy một hướng làm
việc chung. Chương trình sưu tập thoạt đầu chỉ có Lê Đình Bảng và Trăng Thập Tự,
đưa ra định hướng chung. Mấy năm sau có thêm Cao Huy Hoàng và Nguyễn Đình Diễn
(họp định kỳ làm việc ở Sài Gòn) và đã thực hiện được quyển Kinh Trong Sương.
Sau khi Lê Đình Bảng hoàn thành 6 tập Ở Thượng Nguồn Thi Ca Công Giáo,
năm 2011 ngoài nhóm chủ chốt họp mặt đinh kỳ hàng tháng tại Qui Nhơn, còn triển
khai làm việc qua email và điện thoại với Trần Vạn Giã (Nha Trang), Lê Hồng Bảo
(Ninh Thuận), Cao Huy Hoàng (Bình Thuận), Lê Đình Bảng và Vũ Thủy (Sài Gòn). Dĩ
nhiên phải có một người chủ biên nhưng chính là nhờ làm việc chung mà công việc
mới được phong phú và nhanh chóng. Thiếu sự làm việc chung, có thể mười năm nữa
vẫn chưa có được bộ sưu tập như lần này.
- Ơn thứ tư, là đã có được sự phấn khởi
quan tâm và dấn thân của các tác giả. Các tác giả được mời tham gia bộ sưu tập
đã tích cực hợp tác. Khi tiến hành xuất bản, một số đông các tác giả đã quảng
đại đóng góp, kẻ ít người nhiều, tổng cộng lên đến 139 triệu, tức 15,5% số tiền
ủng hộ. Quan trọng hơn nữa, trong những lá thư đính kèm tiền gởi, phần đông đều
tha thiết với vấn đề đào tạo tiếng Việt cho thế hệ trẻ, nhất là những tông đồ
tương lai của Chúa. Dù sách bị thay thế bằng màn hình và văn hóa viết suy thoái
thành ngôn ngữ nhắn tin điện thoại, Tin mừng vẫn phải rao giảng thật chính xác
trong lớp giáo lý, trên tòa giảng, trên trang mạng… Vẫn cần những người viết các
văn bản định hướng… Sự hiểu biết về Hàn Mạc Tử và dòng chảy thơ văn tuy lặng
thầm nhưng có thật trong cộng đồng Dân Chúa sẽ giúp nhiều bạn trẻ ý thức hơn và
đầu tư thời giờ trau dồi tiếng Việt để loan báo Lời Chúa.
- Ơn thứ năm, là đã đến lúc chúng ta
không còn cô đơn trên bước đường mục vụ văn hóa. Bài toán lúc đầu của chúng tôi
giản dị là làm sao để đẩy tới mỗi giáo phận ít là 1.000 bộ sách, những giáo phận
lớn 2.000 bộ, thì nhiều hay ít, các bạn trẻ sẽ có lúc tiếp cận và kết quả rồi sẽ
đến. Với 26 giáo phận, con số sẽ là 30.000 bộ. Muốn bù lỗ cho mỗi bộ sách 50.000
đồng, sẽ cần đến 1 tỷ rưỡi. So với những ngôi nhà thờ đang đua nhau làm lại, chỉ
là một con số khiêm tốn, nhưng liệu mấy ai hưởng ứng giúp đỡ? Không dám ảo
tưởng, chúng tôi lên kế hoạch thực hiện 1/3 chương trình, tức 10.000 bộ. Người
nhận giúp phát hành cho rằng vẫn nhiều quá, sợ không tiêu thụ hết, cần thăm dò
nhu cầu trước xem sao đã. Thật bất ngờ, chỉ sau mười ngày, đã có bốn giám mục
đăng ký tổng cộng 2.800 bộ. Anh em nhóm biên tập lạc quan tập trung lo hoàn
thành bản thảo. Người ta giới thiệu một số đại ân nhân thường giúp các nhà thờ.
Tôi gõ cửa và bị chối khéo. Thế nhưng rồi đã có 19 anh chị em trong nước, kể cả
thân nhân, bạn hữu giáo và lương đã ủng hộ được 202 triệu, người nhiều nhất là
100 triệu và người ít nhất là 200.000 đồng. Một nữ độc giả chưa quen biết tại Úc
đã vận động quyên góp được 2.300 Úc kim. Một bệnh nhân bại liệt từ Mỹ giúp 1.000
Mỹ kim. Một cộng đồng Việt Nam tại Mỹ giúp 1.000 Mỹ kim. Một linh mục đang làm
việc tại nước ngoài đã dốc hết số tiền thưởng hậu đại học để giúp 20 triệu đồng.
Một linh mục trong gia tộc thường cho tôi những dồng tiền dành dụm của ngài, tôi
cũng góp vào đây. Có 7 cựu chủng sinh hải ngoại giúp được gần 20 triệu. Quay lại
Việt Nam, một cựu chủng sinh giúp 100 Mỹ kim, một cha Tổng đại diện đã giúp 30
triệu đồng, một cha xứ giúp 100 Mỹ kim, một cha ở nhà hưu dưỡng giúp 400.000
VND. 11 dòng nữ đã giúp tổng cộng 63 triệu. Cộng với sự giúp đỡ lớn lao của các
Đức Giám mục như sẽ nói dưới đây, sau cuộc kỷ niệm 100 năm ngày sinh Hàn Mạc Tử,
chúng tôi sẽ xúc tiến ấn hành thêm 3000 bộ sách. Ước mong các tổ chức và đoàn
thể tại các giáo phận tiếp tay để sách đến được với đông đảo sinh viên học sinh.
Nếu số lượng đăng ký gia tăng, chúng tôi sẽ tiếp tục tìm nguồn hỗ trợ và xin
giấy phép tái bản để đáp ứng nhu cầu.
- Ơn thứ sáu là sự quan tâm đặc biệt của
các Đức Giám mục. Cách đây hơn 20 năm, khi tôi lặn lội tìm gặp những anh chị em
thơ văn cũ thì đa số đã xếp bút nghiên kiếm sống qua ngày. Thấy vẫn còn một linh
mục hỏi thăm đến, một số người đã lại cầm bút. Cuộc phấn đấu dai dẳng khá mệt
mỏi nhưng rồi chúng tôi đã in được 5.000 bản để tặng đến tất cả các giáo xứ và
dòng tu Việt Nam và thanh thỏa được nợ nần đã đem lại một tín hiệu hy vọng. Bộ
sách “Những bài thơ hay lạ xưa nay” của Long Biên Trương Quang Nguyên
(Nxb Văn Nghệ, 2009) đã chọn giới thiệu 10 trong số 15 tác giả Kinh Trong Sương,
giúp độc giả ngoài Kitô giáo biết thêm một vài tác giả Công giáo nào đó ngoài
Hàn Mạc Tử. Đó là niềm khích lệ thứ hai. Dù vậy,
lúc ấy vẫn còn là hành trình đi trong sương và có phần lẻ loi. Còn nay thì sự
ủng hộ của các Đức Giám mục đã rất rõ.
Bộ sưu tập Có Một Vườn Thơ Đạo không
những đã được xuất bản dưới logo của Ban Văn Hóa HĐGMVN mà còn nhận được sự giúp
đỡ cụ thể. Trong số 42 vị giám mục đương nhiệm và hưu dưỡng có 5 vị đã viết thư
khích lệ. Có 7 vị, chưa kể hai ĐGM tác giả, đã nâng đỡ về tài chánh bằng cách
mua sách tặng và ủng hộ tiền bạc. Ngoài số sách mua để tặng lên đến 4.500 bộ,
tổng cộng 270 triệu đồng còn có số tiền giúp bù lỗ lên đến 212 triệu VNĐ = cộng
lại là 482 triệu đồng. Nói rõ hơn: Hơn 1/5 số các giám mục quan tâm ủng hộ công
việc này bằng tiền bạc với một số tiền xấp xỉ số giúp đỡ của mọi thành phần khác
trong Dân Chúa cộng lại (497 triệu, kể cả 27 triệu đặt mua sách tặng).
Đó là thông điệp bằng con số để những
anh chị em đang mệt mỏi khi làm mục vụ văn hóa đừng nản lòng. Tận thâm tâm, các
mục tử vẫn ưu tư khắc khoải về việc truyền tải Tin mừng bằng văn thơ nghệ thuật.
Hơn nữa, chính vị Mục Tử tối cao là Chúa Cứu Thế Giêsu Kitô sẽ ban Thánh Thần
Ngài cho ta (x. Lc 11,9-13) và cũng bảo đảm cả phương tiện cho ta làm việc:
“Trước hết hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa và đức công chính của Người, còn tất cả
những thứ kia, Người sẽ thêm cho” (Mt 6,33).
Chúng tôi công khai hóa sự giúp đỡ của
quý Đức Cha để nhắn gởi tới mọi thành phần Dân Chúa một lời mời gọi. Bao lâu
người tông đồ chưa thành thạo tiếng Việt thì chúng ta chưa thể thật sự thành
công trong việc loan báo Tin Mừng cho người Việt. Ước gì mọi người chúng ta biết
chia sẻ cùng một bận tâm với các mục tử để đầu tư nhiều hơn cho nhu cầu mục vụ
văn hóa, cho việc đào tạo tiếng mẹ đẻ cho lớp trẻ nhất là lớp trẻ đang muốn dấn
thân làm việc tông đồ. Xin hãy quảng đại đóng góp để các cơ sở đào tạo linh mục
và tu sĩ có thể đầu tư tìm ra những phương thế hữu hiệu cho việc đào tạo này.
Xin hãy quảng đại đóng góp cho Ban Mục vụ Văn hóa tại giáo phận mình để
ban này có thể xây dựng một đại lý phát hành sách quy mô và làm việc đúng phương
pháp, có thể hỗ trợ các giáo xứ xây dựng tủ sách và phòng đọc sách, có thể tổ
chức thi văn thơ cho các em học sinh ở độ tuổi học giáo lý, có thể xây dựng các
câu lạc bộ sáng tác thơ văn hầu phát hiện và vun trồng những tài năng văn chương
cho Giáo Hội, và nhiều việc khác tương tự. Việc xây dựng đền thờ tinh thần cấp
bách hơn đền thờ vật chất nhiều nhưng chưa được quan tâm đủ.
Với các anh chị em phải đảm đương công
tác Mục vụ Văn hóa, kinh nghiệm nhỏ chúng tôi mong được chia sẻ là kinh nghiệm
bắt chước cách người ta làm nhà thờ. Nếu đợi gây quỹ đầy đủ đâu vào đấy rồi mới
khai móng làm nhà, chắc sẽ ít nhà thờ thành hình nổi. Người ta lên chương trình,
khởi công, rồi vừa làm vừa tìm sự giúp đỡ, nếu cần thì vay mượn, làm xong sẽ
trả. Bộ sưu tập Có Một Vườn Thơ Đạo cũng như những cuộc thi văn thơ chúng tôi đã
hoàn thành đều được thực hiện theo cách ấy. Lòng sẽ gọi lòng, dần dần sẽ có
những người cảm thông, nâng đỡ, tạo nên bầu khí ủi an và ấm cúng cho mục vụ Văn
hóa.
- Ơn thứ bảy cần tạ ơn Chúa là đã thoáng
thấy xuất hiện một đội ngũ mới những tác giả trẻ nhất là trong giới nhà tu.
Chúng ta có lý để hy vọng rằng trong bộ sưu tập sắp tới, Vườn Thơ Đạo Nở Hoa, dự
kiến phát hành nhân kỷ niệm 75 năm qua đời của Hàn Mạc Tử, 2015, sẽ có mặt hàng
trăm tác giả trẻ. Ước mong mọi người tiếp tay tìm tòi, nâng đỡ và giới thiệu họ
cho nhóm biên soạn chúng tôi.
- Ơn thứ tám là sau vườn thơ sẽ đến vườn
văn. Sau khi khẳng định được thành quả về sưu tập thơ, đến lúc ta có thể đẩy
mạnh hơn về văn xuôi. Trong đêm thơ nhạc Hàn Mạc
Tử tối nay, thể lệ Giải viết văn đường trường
2013-2018 sẽ được công bố. Mục tiêu của giải này là để phát hiện những cây
bút văn xuôi trẻ tuổi và giúp họ phát huy tài năng. Chúng tôi mong được anh chị
em tiếp tay cổ võ.
Trên đây là một số gợi ý. Trong phần
trao đổi chiều nay, kính mong quý tác giả cũng như quý đại biểu các đoàn đóng
góp thêm ý kiến.
- Sau cùng, như một kết luận, ơn thứ
chín là niềm vui đang đón chờ khi mùa gặt đến. Ai đã ra đi gieo trong nước mắt
sẽ tới lúc được gặt hái giữa vui mừng. Hạt giống tiền phong Hàn Mạc Tử đã dìm
mình trong đớn đau rã rượi để nát tan đi và nay đã phát sinh hơn cả gấp trăm.
Cũng thế, những nỗ lực của người làm mục vụ Văn hóa hôm nay sẽ không bị Chúa bỏ
quên nhưng chính Chúa sẽ chúc phúc. Hãy chúc tụng tạ ơn Thiên Chúa vì trước mắt
chúng ta hạt đang nẩy mầm, cành đang nứt lộc, cây đang vươn cao, và rồi những
đồng cỏ, vườn nho, ruộng lúa và rừng ôliu của Chúa lại xanh um, đem về cho Quê
hương, cho Dân tộc, cho Đồng loại và cho Giáo hội cả muôn phương Tin mừng cứu độ
của Chúa Cứu Thế Giêsu Kitô vô vàn yêu dấu.
Qui Nhơn
21-9-2012
Lm TRĂNG THẬP TỰ
1.
Tên TLTT Uriel nghĩa là “Ánh sáng của Thiên Chúa”,
“Lửa của Thiên Chúa”, hoặc “Thiên Chúa là Ánh sáng”. 
2. Tên TLTT Chamuel (cách
viết khác: Camael, Camiel, Camiul, Camniel, Cancel, Jahoel, Kemuel, Khamael,
Seraphiel, Shemue) nghĩa là “Người thấy Thiên Chúa” hoặc “Người tìm kiếm Thiên
Chúa”. 
3. Tên TLTT Jophiel (cách
viết khác: Iofiel, Iophiel, Jofiel, Zophiel) nghĩa là “Vẻ đẹp của Thiên Chúa”.
4. Tên TLTT Raguel (cách viết khác:
Akrasiel, Raguil, Rasuil, Rufael, Suryan) nghĩa là “Người bạn của Thiên Chúa”.
5.
Tên TLTT Ariel (theo thuyết Thần thông) nghĩa là “Sư
tử của Thiên Chúa” và thường có sư tử kèm theo. Khi TLTT Ariel ở gần bạn, có thể
bạn bắt đầu thấy hình những con sư tử ở xung quanh bạn. Ngài liên kết với
gió. Trong sách thần bí của Do Thái giáo và thuyết Thần thông, ngài hoạt động
sát cánh với Vua Solomon qua sự hiện hình, giải thoát và quyền phép của
Chúa.
Ngài cũng giám sát các thần, bản chất của ngài liên kết với
nước. Ngài liên quan việc chữa lành và bảo vệ thiên nhiên, kể cả động vật, cá và
chóc. Nếu bạn thấy con chim bị thương hoặc các động vật hoang dã khác cần được
chữa lành, hãy cầu xin TLTT Ariel giúp đỡ. Ngài cũng hoạt động sát cánh với TLTT
Raphael để cứu chữa các động vật.
Mỗi khi TLTT Azrael nháy một mắt là có một người từ giã cõi đời. Ngài
cũng theo dõi những người hấp hối bằng cách ghi ngày tháng năm sinh của người
sống và xóa tên những người đã qua đời.
9.
Trong các bản văn cổ của Do Thái giáo, TLTT Jeremiel
(cách viết khác: Ramiel) là một trong 7 TLTT chính, tên ngài nghĩa là “Lòng
Thương Xót của Thiên Chúa” hoặc “Người được Thiên Chúa dựng nên”. Người ta tin
ngài đã giúp Baruch, một tác giả viết nhiều bản văn của Ddo Thái giáo hồi thế kỷ
I, và có nhiều thị kiến. Người ta cũng tin rằng ngài đã đưa Baruch đi tới các
tầng trời. Việc Đấng Mêssia đến là một trong các thị kiến của TLTT Jeremiel.
10. Tên TLTT Metatron (theo Do Thái
giáo và thuyết Thần thông) là một trong 2 tên của các TLTT không tận cùng bằng
tiếp vĩ ngữ “el”. Ngài là một trong 2 TLTT là con người trước khi trở thành
thiên thần (người kia là Êlia trở thành TLTT Sandalphon). Khi còn là con người,
ngài là Enoch. Ngĩa của Metatron không rõ, nhưng một số người cho rằng tên đó
nghĩa là “Người chiếm chỗ gần Ngai Thiên Chúa” hoặc “Thiên thần của sự hiện
diện”, cũng có thể tên ngài được rút ra từ Tôn danh Gia-vê (Yahweh), tiếng Do
Thái dùng để chỉ Thánh Danh Chúa. 
11. TLTT Raziel (theo Do Thái và
thuyết Thần thông) làm việc sát cánh với Đấng Tạo Hóa và biết các bí mật của vũ
trụ về cách vận hành. Ngài ghi chép các bí mật trong một cuốn sách đầy biểu
tượng và quyền phép của Chúa gọi là “Sách của Thiên thần Raziel”. Sau khi ông bà
nguyên tổ bị đuổi ra khỏi Vườn Địa Đàng, TLTT Raziel trao cho ông Adam cuốn sách
hướng dẫn cách thể hiện và nhận Ơn Chúa. Sau đó, tiên tri Enoch nhận cuốn sách
trước khi ngài về trời và trở thành TLTT Metatron. Ông Noe cũng nhận một cuốn
sách từ TLTT Raphael và ông Noe đã dùng các thông tin trong đó để đóng tàu và
giúp mọi người sau Đại Hồng Thủy. 
12. Tên
TLTT Sandalphon (theo Do Thái và thuyết Thần thông) là một
trong 2 tên của các TLTT không có tiếp vĩ ngữ “el”. Ngài là anh em song sinh với
TLTT Metatron. Chỉ có 2 vị TLTT này có nguồn gốc là con người. TLTT Sandalphon
là tiên tri Êlia và TLTT Metatron là con người khôn ngoan Enoch. Thiên Chúa cho
họ trở thành Thiên thần để thưởng công họ đã làm việc xuất sắc trên thế gian.
